Żylaki to problem nie tylko kosmetyczny, ale i zdrowotny

Fot. Archiwum
Fot. Archiwum

Genetyka i styl życia mają duży wpływ na powstanie i rozwój przewlekłej choroby żylnej kończyn dolnych.

Pierwszym objawem tworzenia się żylaków jest zwykle uczucie dyskomfortu lub ciężkości kończyny, pojawiające się po długotrwałym staniu. W miarę powiększania się żylaków i narastania zaburzeń w krążeniu występują bóle kończyny, pojawiają się pieczenia, swędzenia, pulsowanie, uczucie zmęczenia kończyny oraz kurcze mięśni stóp i łydek. Występują też obrzęki, początkowo pojawiające się wieczorami, umiejscowione na stopach i w okolicy kostek. Później obrzęki obejmują także goleń i nie ustępują po odpoczynku nocnym.

– Żylakami nazywane są trwałe rozszerzenia żył powierzchownych, przybierające postać krętych sznurów, splotów pozbawionych zastawek, w których krew płynie w przeciwnym kierunku niż powinna – mówi dr n. med. Adam Uryniak, ordynator Rzeszowskiego Centrum Chirurgii Naczyniowej i Endowaskularnej. – Są najczęstszym objawem przewlekłej choroby żylnej kończyn dolnych, ale obraz kliniczny choroby jest bardziej złożony.

Mało się ruszamy
Hipoteza hemodynamiczna powstawania żylaków zakłada, że od czasów, kiedy człowiek przybrał pozycję stojącą wzmożone ciśnienie hydrostatyczne, rozpierając żyły, stopniowo powoduje niewydolność kolejnych zastawek żylnych. Hipoteza ścienna wskazuje na pierwotne zmiany chorobowe ściany żylnej, które odpowiadają za poszerzenie naczyń, niewydolność zastawkową, refluks (przepływ w przeciwną stronę). Według najnowszych badań uszkodzenie ścian i zastawek żylnych jest wynikiem procesu zapalnego z udziałem krwinek białych i śródbłonka żylnego. Stąd tylko krok do żylaków: pierwotnych bądź wtórnych.

Przyczyny żylaków pierwotnych to: predyspozycja genetyczna (rodzinna) – defekt syntezy niektórych białek w ścianie żylnej (kolagen i elastyna),wrodzony brak zastawek, zaburzenia procesu angiogenezy (tworzenia naczyń), wynik sposobu życia – charakter pracy (stojący, siedzący, fizyczny),warunki pracy (wysoka temperatura pomieszczeń),intensywne uprawianie sportów obciążających kończyny dolne, częste ciąże, otyłość, mało ruchu, dieta ubogobłonnikowa.

Żylaki wtórne są krążeniem zastępczym w miejscach, gdzie doszło do zamknięcia światła prawidłowych żył lub zwiększenia napływu krwi tętniczej do układu żylnego, np. po przebytej zakrzepicy żył biodrowych lub żył głębokich kończyn dolnych; po urazach; w następstwie wytworzenia przetok tętniczo-żylnych w celach leczniczych.

– W początkowym okresie żylaki nie powodują żadnych dolegliwości, a chorzy zgłaszają się do lekarza jedynie ze względów kosmetycznych, z tak zwanymi pajączkami – mówi lekarz.

Potem pojawia się ból, drętwienia, kurcze mięśni, a następnie zmiany troficzne, przewlekłe zmiany zapalne i owrzodzenia żylne goleni. Według ostatnich badań choroba dotyka 51 proc. Polek i 38 proc. Polaków.

Umiejscowienie żylaków jest bardzo zmienne
Najczęściej spotyka się: żylaki żyły odpiszczelowej – umiejscawiają się na przednio-przyśrodkowej powierzchni uda i goleni; żylaki żyły odpiszczelowej dodatkowej przedniej – umiejscawiają się na przedniej powierzchni uda schodząc do boku goleni; żylaki krocza – spostrzegane są u kobiet po porodach w postaci licznych małych żylaków na przednio-przyśrodkowej części uda; żylaki żyły odstrzałkowej – umiejscawiają się na tylnej powierzchni goleni.

Anna Moraniec

Leave a Reply

Your email address will not be published.